Kodeks Cywilny Rzeczypospolitej Polskiej. Księga pierwsza. Przepisy ogólne. Projekt wraz z uzasadnieniem
author: Komisja Kodyfikacyjna
source date: 1932
availability: nicht angegeben

mr. Orf Henryka Świątkowskiej KODYFIKACYJNA PODSEKCJA III PRAWA CYWILNEGO. TOM I. ZESZYT 3e. TREŚĆ NUMERU: KODEKS CYWILNY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. KSIĘGA PIERWSZA PRZEPISY OGOLNE. opracował IGNACY ŁYSKOWSKI profesor Uniwersytetu Warszawskiego, referent główny do części ogólnej kodeksu cywilnego i prawa zobowiązań. Warszawa, dn. 16 kwietnia 1932 r. PROJEKT CZĘŚĆ TRZECIA (ostatnia), dział IV: O stosunkach prawnych. Art. 162 — 169.

﻿UWAGA WSTĘPNA. Pogląd swój na podstawy kodeksu cywilnego, które powinny być przyjęte dla kodyfikacji naszego prawa cywilnego, wyłożyłem w rozprawie: W sprawie kodyfikacji naszego prawa cywilnego, Themis Polska, Serja III, Tom II, Warszawa, 1925, oraz w rozprawach: Quelques dispositions generales d‘un projet de Codę civil polonais, Revue trimestrielle de droit civil, Paryż, Sirey, 1928, Nr. 3 i Les dispositions de la loi et le droit, Paryż, Sirey, 1932. To też w niniejszej, trzeciej i ostatniej części mego projektu nie daję osobnego „Uzasadnienia*4 poszczególnych przepisów. Wynika ono z powyżej wymienionych rozpraw oraz z samego tekstu przepisów. 3

﻿Kodeks cywilny Rzeczypospolitej Polskiej. Księga pierwsza. Przepisy ogólne. Dział IV. O stosunkach prawnych. Art. 162. Stosunek prawny jest stosunkiem, który pociąga za sobą skutki prawne. Oddział I. 0 powstaniu stosunków prawnych. Art. 163. Stosunek prawny powstaje, bądź na mocy czynności prawnej, bądź z czynu niedozwolonego, bądź na podstawie przepisu ustawy. Art. 164. Uprawnienia i obowiązki, wynikające z stosunku prawnego, ustalone zostają zgodnie z godziwym celem społecznym lub gospodarczym tegoż stosunku w chwili jego powstania. Art. 165. Cel społeczny lub gospodarczy stosunku prawnego jest godziwy, jeżeli zgodny jest z zasadami podstawowemi, wynikającemi z ustawodawstwa obowiązującego, cywilnego i publicznego, oraz z dobremi obyczajami.

﻿Oddział II. O zachowaniu sic strony przy powstaniu i podczas trwania stosunku prawnego oraz przy wykonywaniu obowiązków, z niego wynikających. Art. 166. Przy powstaniu i podczas trwania stosunku prawnego oraz przy wykonywaniu obowiązków, z niego wynikających, strona obowiązana jest: 1) przestrzegać dobrą wiaręł), mając na względzie również interesy materjalne i moralne drugiej strony oraz dobra powszechnego, 2) zaniechać wszystkiego, co pogorszyć może położenie osoby interesowanej2). 3) przestrzegać zasady podstawowe, wynikające z ustawodawstwa obowiązującego, cywilnego i publicznego, 4) przestrzegać znane sobie lub za obowiązujące przez siebie przyjęte zwyczaje, nie krzywdzące żadnej osoby interesowanej i zgodne z zasadami podstawowemi, wynikającemi z ustawodawstwa obowiązującego, cywilnego i publicznego. Art. 167. Kto nie przestrzega przepisów, w artykule poprzednim wymienionych, obowiązany jest do naprawienia swego postępowania 3), a jeżeli wzbogacił się przez to postępowa-2) Również projekt Domańskiego do Części ogólnej prawa o zobowiązaniach („Komisja Kodyfikacyjna", sekcja prawa cywilnego tom I, zeszyt 1, Warszawa, 1927), Art. 117, ustęp 1 postanawia: „Umowy powinny być zawierane... z dobrą wiarą", co, niestety, przez podkomisję przygotowawczą nie zostało przyjęte- Por. także Kod. cyw. szwaj c., Art. 2, ustęp 1 :i do tego A. Egger, Kommentar zum Schweiz. 22, Z. G- B-, T. I (Zurich, Sohulthess et Co, 1928) do Art. 2, Nr: 1 — str. 65 — 72. 2) Pod ten przepis podpada również porozumienie dodatkowe, przez które pogorszone zostaje położenie osoby interesowanej w •porównaniu z stosunkiem prawnym głównym- Por. Łyskowski, Ouid ven!iat in bonae f idei iudicium en droit classique romain (Stuidi in onore di S. Riccobono, Vol. II, Palermo, G. Castiglia, 1932), pod Nr- II, § 4. 3) Np. przez zmianę stosunku prawnego, wprowadzając odmienne warunki. 6

﻿nie *), do wydania wzbogacenia, w wysokości zubożenia osoby przez to postępowanie pokrzywdzonej Oddział III. O zgaśnięciu lub zmianie stosunku prawnego. Art. 168. Stosunek prawny gaśnie lub zostaje zmieniony, bądź na mocy czynności prawnej, bądź na podstawie przepis.: ustawy ’). Art. 169. Przez jednostronną czynność prawną stosunek prawny gaśnie lub zostaje zmieniony tylko wówczas, gdy wyłącznie strona, uskuteczniająca czynność, interesowana jest w stosunku prawnym 1 1) Nie mówię o „bezpodstawnem" wzbogaceniu, [ponieważ wzbogacenie już jest „bezpodstawne" przez to, że strona uzyskała je przez postępowanie, niezgodne z przepisami artykułu 166. 2) Por. Projekt francusko-italski kodeksu zobowiązań i umów (z n 1927, przekład polski: Gazeta Sądowa Warszawska, 1929, Nr. 15 n.) art. 73. 3) Przez czyn niedozwolony powstaje stosunek prawny (powyżej Art. 163), ale nie gaśnie, ani nie zostaje zmieniony, stosunek prawny istniejący. Jeżeli zobowiązanie do świadczenia zamienia się w zobowiązanie do odszkodowania, zobowiązanie z umowy nie zostaje zmienione, a zobowiązanie do odszkodowania nie jest nowem zobowiązaniem z występku. Zob. delictuelile e t co n t r ,a c t u el 1 e, (Paris, Sirey, 1931), T. I, Nr. 207, p. 190/191. To też orzecznictwo i nasz k. p. c- (z r. 1930), Art. 216, słusznie przyjmują, że żądanie odszkodowania w razie niewykonania umowy nie jest zmianą powództwa. Albowiem w tym przypadku odszkodowanie przedstawia tylko równowartość niewykonanego świadczenia, a nie jest odszkodowaniem z występku, chociaż objętość odszkodowania często będzie równa w obu przypadkach. 4) Np. ma służebność widoku, za którą nie płaci czynszu.

﻿„Komisja Kodyfikacyjna" ukazuje się zeszytami w miarę nagromadzonego materiału. Cenę pojedyńczego zeszytu oznacza się w stosunku do liczby arkuszy. Ogólnego zbioru Ns 66. Wydawnictwo urzędowe Komisji Kodyfikacyjnej. Drukarnia Mazowiecka, Warszawa, Szpitalna 1, tel. 649-04 Druk ukończono dnia 6 maja 1932 r.